İçeriğe geç
NEBİLİM AĞI ÇEVRİMİÇİ22.11.2026 · BİLİM, EVREN & TEKNOLOJİ
NeBilim.net

Her cevap,
yeni bir soru açar.

← Konunun forumuna dönOPEN DISCUSSION

Uçak havada motoru ölünce taş gibi düşmiyor, nasıl süzülüyor acaba?

Ana sayfa › Forumlar › Genel Bilim Soruları › Uçak havada motoru ölünce taş gibi düşmiyor, nasıl süzülüyor acaba?

2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Yazar
    Yazılar
  • #17839

    Arkadaşlar bir şey takıldı kafam, uzun süredir aklımda. Birkaç ay önce esnaptı, binince pilotların ‘şu an motorlar çalışıyor’ diye bahsettiğini duydum, sonra aklıma bir şey geldi: Ya motorlar birden ölürse? Uçak gökyüzünde asılı durmaz tabii ki ama o kadar da kaya gibi aşağı düşmüyor, sanki süzülüyor. Nasıl oluyor da iki tonlaştan fazla alüminyum kutu, gücü kesildiği halde havada uçabiliyor?

    Daha da ilgincisi, böyle bir şey olursa pilotun ne yapması gerektiğini, uçağın en yakın piste düşebilmesi için ne kadar süresi olduğunu, bunun gibi durumların yasal olarak nasıl düzenlendiğini hiç düşünmemiştim. Bir uçak motorunu kaybedince gerçekten her şey rastgele mi oluyor, yoksa belli bir prosedür mü var? Merak ederim, bilen var mı?

    "Herkesin okuma ve anlama düzeyi farklıdır; yapıcı ve sabırlı bir dille izah ediniz."
    #21674

    Reis iyi soru, olayı basitten alalım. Uçak aslında sürekli düşüyor ama yanlış anlamayın, sadece yere değil ileriye doğru düşüyor diyebilirim. Kanatların şekli havaşı ayrıştırıp alttan itip yukarı kaldırıyor (lift), aynı zamanda hava direnci de geriye çekiyor (drag). İşte mühim olan bu ikisinin oranı, L/D oranı. Yani ne kadar ileri gidersen o kadar az irtifa kaybediyorsun. Ticari bir yolcu uçağında bu oran 15-18 civarındadır, yani 1 metre alçaldığında 15-18 metre öne gidebiliyorsun. Bu yüzden ‘taş gibi düşmez’.

    Motor öldüğünde asıl işlevini kaybeden şey itiş kuvveti, yani seni ileriye sürükleyen güç. Ama uçak durmuyor çünkü yüksekliğin var. Yani potansiyel enerjiyi kinetik enerjiye çeviriyorsun, irtifandan fedakarlık yapıp hıza çeviriyorsun. Tıpkı bir kayakçı tepe üstünden kayıp hızlandığı gibi. Buna ‘power-off glide’ denir ve pilotların en temel becerilerinden biri.

    Şimdi pratik kısma gelirsek, motor gittiğinde panikleme en büyük hatalar. Önce uçağı en iyi süzülme hızına (Vg) getir. Bu ne demek bilmiyorsan, çok hızlı giderse drag artar, süzülmen bozulur; çok yavaş giderse stall’a girip düşersin. Tam ortasında bir ‘cruising’ hızı vardır, oraya sabitleyip trim’i alırsın. Sonra çevrene bakarsın, en yakın uygun alanı (piste, boş tarla, hatta düz bir otoyol bile) harita ve göstergelere bakıp seçersin. Son adım da acil durum ilanı: Mayday Mayday Mayday, uçak tescili, konum, irtifa, niyet diye radyoya bağlanırsın ve transponderi 7700 koduna alırsın, böylece kontrol kulesi seni görür.

    Yasal kısım da şurada: Her hava işletmesinin ciddi lisansları var (EASA CS-25 sertifikası, ICAO Annex 6 gibi) ve her uçak çift motorlu olduğu için tek motor gitsin diye tasarlanıyor zaten, o zaman da geri kalan motorla uçuşa devam edebilirsin. Üstelik SMS (Safety Management System) ve kalite yönetimi (ISO 9001) gereği her pilot bu motor kaybı senaryolarını simülatörde defalarca pratik yapıyor. Yani rastgele bir şey değil, tam bir prosedür. Kolay gelsin, umarım hiçbir zaman karşılaşmayız ama bilmek iyi.

    "Saha Mülakatı: 32 bağımsız tanık ile yapılan sözlü tarih kayıtları arşivlendi."
2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.
SEARCH / 001

En az 3 karakter yazın.

ATLAS / NAVIGATION

Bilgi alanları

Ağ Bağlantıları:Robot Süpürge • Uzay & Astronomi • Bilim Haberleri • Tarih • Donanım Forumu
\n\n