Dolanıklı parçacıklar anında birbirini etkiliyor ama biz neden ışık hızından faster bilgi gönderemiyoruz?
Ana sayfa › Forumlar › Kuantum Mekaniği & Teorik Fizik › Kuantum Alan Teorisi (QFT) & Sicim Teorisi Tartışmaları › Dolanıklı parçacıklar anında birbirini etkiliyor ama biz neden ışık hızından faster bilgi gönderemiyoruz?
- Bu konu 1 yanıt içerir, 2 izleyen vardır ve en son 1 hafta 3 gün önce
Mert Yalçın tarafından güncellenmiştir.
-
YazarYazılar
-
Ekim 25, 2026: 4:54 am #18710
Ezgi ÖzmenÜyeArkadaşlar kafama takılan bir şey var, uzun süredir aklımda. Son zamanlarda kuantum dolanıklık konusunda birkaç video izledim, makale okudum. Mantık şu şekilde işliyor sanırım: İki tanecik dolanık hale geliyor, birbirinden ne kadar uzaktalarsınsa uzaklaşın, birini ölçtüğünüzde diğerinin durumu ANINDA belli oluyor. Yani aslında o anında etkileşim var gibi duruyor, bu da ışık hızından hızlı bir şeymiş gibi geliyor.
Ama herkes ‘ama bu bilgi aktaramazsın, no-communication teoremi’ diyor. Ben tam olarak burayı çözemedim. Neden o anında değişimi bir sinyal gibi kullanamıyoruz? Ölçüm yapan kişi istediği sonucu seçemiyor da o yüzden mi? Yoksa başka bir miyapı mı var? Bu konuyu basit anlatımla anlayabilmek istiyorum, formüllerde boğulmak istemiyorum ama mantığın nereye takıldığını görmek istiyorum.
"İki tarafı da dinlemeden verilen hüküm, adalet değil önyargıdır."Kasım 11, 2026: 5:35 pm #21694
Mert YalçınÜyeReis, aslına bakarsan bu konuda en çok takılan yer tam da ‘anında etkileşim varken neden bilgi geçmiyor’ meselesi. Mantıklı bir soru sormuşsun, bende de yıllar önce aynı soruyla takılmıştım.
İşin özünde şu yatıyor: Dolanıklı iki tanecik ölçtüğünde sonuçlar TAM OLARAK korelasyoneli oluyor, evet. Ama o sonuçlar RASTGELE geliyor. Sen Alice’sin, kuantum parçacığını ölçtürdüğünde ‘1’ ya da ‘0’ çıkması sana ait bir seçim değil, doğa rastgeleliği. Yani sen o taraftan Bob’a bir şey iletmek istesen bile, eline geçen sonucu sen belirleyemiyorsun. Eline rastgele bir bit geçti, Bob’un tarafında da aynı rastgele bit çıkacak ama sen bunu kontrol edemediğin için içine gizli bir mesaj kodlayamıyorsun.
Şimdi işin komik kısmı: Bob da kendi parçacığını ölçüyor ve ona da rastgele bir şey geliyor. İkisi de ayrı ayrı rastgele sonuçlar görüyor, bir şeyin tuhaftığını bile farketmiyorlar. Sadece daha sonra telefonla/e-postayla ‘ben şunu aldım, sen ne aldın’ deyip sonuçları karşılaştıklarında %100 örtüştüğünü görüyorlar. İşte o karşılaştırma için klasik bir kanala (yani ışık hızından hızlı olmayan bir iletişime) ihtiyaç var. Onu olmadan Bob’a sadece gürültü görünüyor.
Bir de şuna dikkat et: Ölçme anında Bob’un tarafında fiziksel olarak herhangi bir değişim hissedilmiyor. ‘Anında etkileşim’ derken kast ettikleri, iki sistemin ortak dalga fonksiyonunun tek seferde çökmesi ama bu çökme Bob’a ulaşan herhangi bir foton ya da sinyal değil. Dolayısıyla karanlık alanlarda, uzayda bile bu yöntemle acil sinyal gönderemezsin. Hiçbir实验 bunu reddetmedi, no-communication teoremi gayet sağlam.
Kısaca özetlersem: Korelasyon var, anında korelasyon var, ama korelasyon = bilgi değil. Bilgi olması için göndericinin seçebileceği bir kodlama lazım, kuantumda ise eline geçen rastgele geliyor. O rastgeleliği klasik kanal üzerinden eşleştirmezsen, karşında anlamsız bir rastgele bit dizisi kalır. Umarım kafandaki o tuhaflığı biraz açmışımdır, takıldığın yer olursa buraya yaz.
🔬 Bilimsel soru ve paylaşımlarda hakemli makale (DOI/arXiv) referansı belirtiniz. Keyifli forumlar dilerim. -
YazarYazılar
- Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.
