Reis bak, olayın aslı tam olarak şu şekilde işliyor, seni kafa karıştıran kısımları tek tek ayıklayayım.
Önce en temel nokta: Su hafızası diye bir mekanizma bilimsel olarak hiç kanıtlanmamış, hatta tam tersi. Bir hidrojen bağı ne kadar kısa ömürlüysse, su o kadar çok hareketlenince o bağlar saniyeler, en fazla dakikalar içinde yeniden kurulur. Yani moleküler düzeyde ‘sonradan hatırlarım’ diye bir şey fizik kurallarına aykırı. Bu iddiayı öne sürenler genelde spektrometre testlerinden bahseder ama gerçek NMR gibi çalışmalar, beklenen ‘hafıza’ sinyalini neredeyse hiç bulamıyor, yani deney masasında bu olay tutmuyor.
İkinci ve en vurucu nokta ise Avogadro sayısı. 30C derse bu yaklaşık 10²⁰ kat seyrelme demek, 200C derse zaten 10⁶⁰ civarı. Oysa evrendeki toplam atom sayısı bile 10⁸⁰’ı geçmiyor, yani 200C’de orijinal madde adeta ‘var olmaktan bile çıkmış’ oluyor, tek tek bir molekül bile kalmamış oluyor. Farmakolojik etkisi nasıl olur da olur ki ortada o maddeden bir tanesi bile yok.
Bu noktada kalan etki genelde üç şeyle açıklanır: Placebo etkisi, regresyon ortalaması (herhangi bir dalgalı ölçekte ortalamaya doğru dönme eğilimi) ve çalışma tasarımlarındaki hata/bias. Üstelik Cochrane’in yaptığı büyük meta-analizlerde homeopati, gerçek bir tedavi etkisinden öte, placebo ile aynı seviyede kalıyor. ABD’de FDA da bunu fark edip birçok homeopatik firma için Warning Letter (uyarı mektubu) çıkarmış, FD&C Act §201(g) kapsamında sahte claim atan ürünleri hedefliyor.
Pratikte şuna dikkat et: Ürün etiketindeki derecesine bak, 12C’yi geçiyorsa (1:10000’ı) artık saf sudan ibaret, içinde asıl madde yok. Sadece bilinen bir rahatsızlığın için ‘bu bana iyi gelir’ diye bir şey yazıyorsa ve ciddi bir semptomun varsa, bir homeopatik kürden çok kanıtlanmış bir sağlık uzmanına danışman en doğrusu olur. Şifa olsun.
"Dipnot Disiplini: Chicago Manual of Style 17th Edition Referans Standardı"