Geçen ay Almanya’da düzenlenen bir teknoloji etkinliğinde Mercedes-Benz’in hücre teknolojileri ve batarya konseptleri kıdemli yöneticisi Stephan Bach, şirketin 2030 yılını kobaltsız bataryaları ürün gamına dahil edebileceği hedef yıl olarak belirlediğini açıkladı.
Çıkarılan kobalt (genellikle nikel ve bakır madenciliğinin bir yan ürünü olarak elde edilir), 2010 civarında elektrikli araçların (EV) popülerleşmesinden bu yana bu araçlar için hassas bir konu olmuştur. Metalin avantajları da var: Tipik bir lityum-iyon batarya paketi 10 ila 20 pound kobalt içerir. Bu kobalt, katot korozyonunu önlemek, verimliliği ve menzili artırmak ve ayrıca paketi stabil tutarak yangın riskini azaltmak için kullanılır. Ortalama bir batarya dizisinde kobalt maliyeti 100 ila 400 dolar arasındadır.
Ancak dünya kobaltının yüzde 70 ila 74’ü Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nden geliyor. Burada, ülkenin güneydoğusundaki el işçiliği madenlerinde kobalt çıkarımı korkunç çalışma koşulları, düşük ücretler ve çocuk işçiliğiyle ilişkilendiriliyor.

Save the Children’a göre, “DRC’de her gün on binlerce çocuk, ailelerinin geçimini sağlamak için maden sahalarında çalışıyor.” Kurum, 12 yaşındaki Muntosh’un (gerçek adı değil) altı yaşındayken kobalt madeninde ağabeyinin ölümüne tanık olduğunu anlatıyor. “Ailesinin gelire ihtiyacı olduğu için çalışmaya devam etti ve madenlerde altı yıl geçirdi,” diye belirtti Save the Children.

DRC’de kobalt toplayan çocuklar.
Kobaltın yerine geçecek bir madde bulmak kolay olmadı, ancak demir bazlı formülasyonlar bu alanda öncülük ediyor. Şu ana kadarki en büyük atılım, lityum-demir-fosfat (LFP) kimyasıdır. Bu kimya, maliyeti düşük batarya paketleri üretiyor; tek dezavantajı ise nispeten düşük enerji yoğunluğu. Dünyadaki yeni elektrikli araçların yaklaşık yüzde 55’i (Çin’de üretilen birçok araç da dahil olmak üzere) LFP bataryaları kullanıyor. Tesla, LFP’nin önde gelen destekçilerinden biri olsa da yoğunluk sorunları nedeniyle Model 3 ve Model Y’nin daha uzun menzilli versiyonlarında yüksek nikel içeren hücreler kullanıyor.
Tesla, kobalt kullanımını “neredeyse sıfıra” indirme sözü verdi. Şirketin tedarikçisi Panasonic henüz bu seviyeye ulaşmamış olsa da, kobaltın katot ağırlığının yüzde beş ila onuna düşürüldüğü nikel-kobalt-alüminyum lityum-iyon hücreler üretiyor. Panasonic’in yol haritası ise kobalt işinden tamamen çıkmayı hedefliyor.
LFP’nin enerji yoğunluğu otomobil üreticileri için hâlâ bir sorun teşkil ediyor. Telemetry’nin pazar araştırması başkan yardımcısı Sam Abuelsamid, General Motors’un (GM) başlangıçta tüm giriş seviyesi modellerinde LFP bataryaları kullanmayı planladığını belirtti.

2027 model Bolt, Çinli tedarikçi CATL’den gelen LFP hücreleriyle donatılmış durumda ve bu hücreler ona “fena değil, ama pek de harika olmayan” 262 millik bir menzil sağlıyor. Abuelsamid, “Ancak GM, lityum-mangan-zengini [LMR] bataryalarda o kadar ilerleme kaydetti ki, kobalt içermeyen bu kimyayı tüm modellerinde kullanmaya karar verdi,” dedi. GM ve LG ile ortak kurduğu Ultium Cells, Tennessee’nin Spring Hill kentinde LMR hücreleri üretmek için 1 milyar dolara kadar yatırım yapıyor.
LMR bataryalar yüzde 65 mangan ve yüzde 35 nikel karışımı kullanıyor. Nikel oranını düşürmek maliyetleri azaltıyor. Çin’den yüksek gümrük vergili CATL LFP hücrelerini ithal etmenin artık mantıklı olmaması nedeniyle GM, pahalı bir şekilde yeniden tasarlanan Bolt’u (ayrıca federal vergi teşvikinin kaybından da etkilenen) tek bir model yılıyla sınırlamaya karar verdi. Ancak 30.000 dolar civarında fiyatlandırılan diğer giriş seviyesi GM elektrikli araçları yolda.
Burada bir ironi var: Elektrikli araç pazarı durgunlaşırken, otomobil üreticileri, yeni girişimler ve Sparkx ile TexPower gibi LFP şirketleri (ki LFP’yi aslında profesör ortakları geliştirdi) evleri, dronları ve enerji depolama sistemlerini güçlendirmekten tutun da çeşitli alanları umut verici pazarlar olarak gördü. İnşa edilen çok sayıda veri merkezi göz önüne alındığında pazar umut verici görünüyordu; ancak 3 Kasım’da eyaletlerde veri merkezlerine karşı 41 referandumdan 40’ı kabul edildi. Bu nedenle geleceğe yönelik beklentiler artık belirsizleşti.
Katı hal bataryalarına geçmek ve sıvı elektrolitleri terk etmek tek başına kobalt sorununu çözmüyor. Abuelsamid, “Katı hal bataryaları, kobaltlı veya kobaltsız, her türlü kimya ile üretilebilir,” dedi. Örnek olarak, Mercedes, Hyundai/Kia, Karma ve Stellantis ile katı hal teknolojisi üzerinde iş birliği yapan Factorial Energy’nin, lityum-nikel-mangan-oksit (LNMO) ve LFP dahil olmak üzere çeşitli kimyalarla kobalt kullanımını azaltmayı veya ortadan kaldırmayı hedeflediğini belirtti.
Mercedes, 2030’a kadar kobalt kullanımını tamamen bitireceğine dair bir taahhüt vermiyor; ancak bu, şirketin enerji yoğunluğunu artırabileceğini, üretim maliyetlerini düşürebileceğini ve ayrıca yüzde 30’a varan daha fazla sürüş menzili sağlayabileceğini belirttiği LNMO hücrelerinin geliştirilmesiyle desteklenen iddialı bir hedef.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔




1 yorum
Fikrinizi bir kaynak, soru veya yapıcı karşı görüşle geliştirin.