Her ailenin bazı sırları vardır ve insan ailesi de bir istisna değil. Yeni bulunan fosillerin analizi, atamız Homo erectus hakkında iki şaşırtıcı gerçeği gün yüzüne çıkardı.
Bu keşif, sanki büyükbabamızın tropiklerde gizli bir tatil evi olduğunu ve herkesin öldüğünü düşündüğü bir dönemde orada 20 yıl daha yaşadığını öğrenmek gibi bir şey.
Homo erectus, dünyanın gördüğü en başarılı homininlerden biriydi. Bu tür yaklaşık 2 milyon yıl varlığını sürdürdü, ateşi kullanmayı ilk öğrenen tür olabilir ve Afrika’dan ilk ayrılan tür olarak kabul ediliyor.

H. erectus, ağaç örtüsünün seyrek olduğu kurak çayırlarda ve savanlarda gelişmişti. Erken Pleistosen döneminde küresel yağışların azalması bu yaşam alanlarının yeni bölgelere yayılmasını sağladı ve bu ortamları mesken tutan birçok hayvan türü de onunla birlikte yayıldı.
Bunların arasında, tercih ettiği yaşam alanını takip ederek Avrasya ve Güneydoğu Asya’ya yayılan H. erectus da vardı. Bu bölgelerde yüz binlerce yıl boyunca varlığını sürdürerek birkaç türev türün ortaya çıkmasına yol açtı.
Ancak çevre tekrar değişince, H. erectus orman ve yağmur ormanlarında yaşamaya uyum sağlamakta zorlandı. Bu durum, onun türevleri arasında yer alan küçük Homo sapiens’in de dahil olduğu türlerin bu alanları ele geçirmesine zemin hazırladı.
En azından bilim insanları uzun zamandır hikayeyi bu şekilde anlatıyordu. Ancak Nature dergisinde yayımlanan iki yeni makale bu anlatıyı değiştirebilir.
Bu bulgular, Çin’in güneyindeki Baxian ve Naxian adlı iki mağarada keşfedilen 18.000’den fazla memeli fosilinden oluşuyor. Fil, maymun, panda, tapir ve gergedan fosillerinin arasında dokuz hominin dişi de bulundu.

Mağaralarda bulunan dokuz hominin dişi. PA1796 hariç hepsi kesin olarak Homo erectus ile ilişkilendirildi. (Profesör Kira Westaway/Macquarie Üniversitesi)
Bir çalışmada uluslararası bir bilim ekibi dişleri yakından inceledi ve sekiz tanesinin “genellikle H. erectus örneklerinde görülen özelliklerin bir kombinasyonunu sergilediğini” tespit etti.
Ardından ekip, dişlerden beşinde protein analizi yaptı ve dördünde Homo erectus ile bağlantılı bir protein yapısı buldu.
Yine de küçük bir farklılık, araştırmacıların “bu örneklerin daha önce incelenmemiş bir H. erectus popülasyonunu temsil ettiği” sonucuna varmasına neden oldu.
Ancak bir diş, ne fiziksel özellikleriyle ne de protein profiliyle Homo erectus ile uyuşmadı. Bu dişin Neandertal veya modern insana ait olmadığı da anlaşıldı.
Ekip, bunun bir Denisovan’a ait olma ihtimalinin de bulunduğunu belirtti: Protein dizilimi de uyuşmuyor, ancak bu tür için mevcut tek bir referans genom var, dolayısıyla yeterli veriye sahip olmamamız da mümkün.
Ne olursa olsun, bu tuhaf diş o dönemde bölgede tek homininin H. erectus olmadığını gösteriyor.
Zaman konusuna gelince, en şaşırtıcı bulgulardan biri bu dişlerin beklenenden çok daha genç olmasıydı. Fosillerin ve içinde bulundukları tortuların radyometrik tarihlendirmesi, yaşlarının 184.000 ile 324.000 yıl arasında olduğunu gösterdi.
Çin’deki H. erectus fosil kayıtları bir milyondan fazla bir süre boyunca oldukça zengin ve ayrıntılıydı; ancak yaklaşık 400.000 yıl öncesinden itibaren neredeyse tamamen kesiliyordu. Yeni örnekler, bu homininin bölgede daha önce düşünüldüğünden çok daha uzun süre hayatta kaldığını gösteriyor.
İkinci çalışma ise Homo erectus’un bu ek binlerce yıl boyunca nasıl varlığını sürdürebildiğini araştırdı. O dönemde çevre, tercih ettiği çayır habitatından yoğun tropik yağmur ormanlarına dönüşmüştü; bu, genellikle sadece Homo sapiens’e özgü bir yaşam alanı olarak görülüyordu.
Ekip, dişlerdeki izotopları ve eser elementleri analiz ederek sahiplerinin nereden geldiğini ve hayatları boyunca ne tür yiyecekler tükettiklerini belirlemeye çalıştı.
Gerçekten de dişlerindeki karbon büyük ölçüde yoğun ve kapalı kanopili tropik orman bitki örtüsünden geliyordu. Bu, o dönemde ve o bölgede baskın çevrenin bu tür ormanlar olduğunu gösteren diğer fosil kanıtlarıyla tutarlı.

Araştırmacılar, “Bu, H. erectus’un en azından yağmur ormanı faunası arasında varlığını sürdürebildiğini gösteriyor, her ne kadar bu tür habitatlar onun optimal ekolojik nişini temsil etmese de,” diye yazdı.
Naxian mağarasının girişi; içinde sadece 50 metre ileride bir fosil odası bulunuyor. (Profesör Kira Westaway/Macquarie Üniversitesi)
Dişlerdeki stronsiyum izotoplarının analizi, bu pek de ideal olmayan çevrenin onların seyahat planlarını bozmadığını ortaya koydu.
Zaman zaman göç etmiş gibi görünüyorlardı; hatta kalıntıları bulunan mağaralardan yaklaşık 250 kilometre (155 mil) uzaklıktaki günümüz Kuzey Vietnam’ına kadar seyahat etmiş olabilirlerdi.
Özetle, kendi aile tarihimiz hakkında öğrenilecek her zaman daha çok şey var ve atalarımızı hafife almamalıyız.
Araştırmacılar, “Geleneksel olarak varsayıldığı gibi sadece açık savan veya ormanlık habitatlarla sınırlı kalmak yerine, bu popülasyonlar kapalı kanopili tropik yağmur ormanlarında varlığını sürdürürken, aynı zamanda çeşitli ekolojik ve jeolojik peyzajlar arasında potansiyel uzun mesafeli hareketlilik sergilemişlerdi,” diye yazdı.
Her iki çalışma da Nature dergisinde yayımlandı.
Bu makale Fiona MacDonald tarafından doğrulandı ve Fiona MacDonald tarafından düzenlendi. Süreçlerimizle gurur duysak da biz de insanız. Bir hata fark ederseniz lütfen bize bildirin.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔



1 yorum
Fikrinizi bir kaynak, soru veya yapıcı karşı görüşle geliştirin.