Yılın o zamanı geldi: Noel reklamları ekranda belirmeye başlıyor ve markalar, ekran başında rahatça otururken size tüketim odaklı bir teselli sunuyor.
Ancak şirketler reklamlarını üretmek için giderek daha fazla yapay zekâ (AI) kullanıyor. Geçen yıl bu stratejinin ne kadar çabuk ters tepebileceği açıkça görüldü. Hollanda’da McDonald’s, yapay zekâ ile oluşturulan ve kaotik tatil aksaklıklarını tasvir eden bir Noel reklamını, teknolojinin kullanımı açıklanmadığı için yoğun tepkilerin ardından sadece üç gün sonra geri çekti.
Bu tür bir eksiklik, yapay zekâ ile oluşturulan içeriğin nasıl etiketleneceğini düzenleyen yeni AB şeffaflık kurallarıyla artık kısıtlanmış durumda. Coca-Cola’nın 2025 tatil kampanyası da benzer eleştirilere maruz kaldı. Reklamda yapay zekâ ile oluşturulmuş manzaralar ve hayvanlar yer alıyordu ve birçok izleyici bunları tekinsiz buldu.

Yine de bu yıl Very ve Plusnet gibi markalar yapay zekâ üretimlerine devam etti. Birleşik Krallık yasaları ekranda açıklama yapılmasını zorunlu kılmadığı için, bu teknolojinin kullanımı genellikle izleyicilere belirtilmek yerine ayrı basın bültenlerinde ve ticari duyurularda gizleniyor. Buna rağmen, Birleşik Krallık Reklam Standartları Kurumu, bir reklamın tüketicileri aldatmak için insan yapımı olduğu yanılgısını yaratması durumunda yanıltıcı eksiklikleri yasaklıyor.
Diğer markalar yapay zekâ kullanımında daha incelikli bir yaklaşım sergiliyor. Royal Mail’in 2025 Noel reklamı geleneksel canlı çekim görüntülerine dayanmasına rağmen, yakın zamanda kampanyanın anlatımı için yapay zekâ seslendirmesi kullanıldığı ortaya çıktı.
İnsan oyuncuları –hatta mikrofon arkasındakileri bile– değiştirmek, hem sektör içinden isimlerin hem de genel halkın artan endişelerini körükledi. Bu durum, 2023’teki Hollywood yazar ve oyuncu grevlerini tetikleyen korkuları yansıtıyor.
Animasyonlu reklamlara olan güvenin kaybı
Bu artan şüphecilik, geleneksel animasyonun bile artık incelemeden kurtulamayacağı anlamına geliyor. Örneğin Dior’un Noel kısa filmi bazı izleyiciler arasında şüpheler uyandırdı. El çizimi olduğu ve Fransız animatör Sylvain Chomet tarafından yönetildiği, Rihanna ve Robert Pattinson gibi yıldızların yer aldığı bir kadroya sahip olduğu belirtilen film, moda tasarımcısı Christian Dior’un film yıldızı Marlene Dietrich ile olan dostluğunu konu alıyor.
Yorumcular filmin otantik görsel görünümünü övdü; Dior’un web sitesinde ise oyuncuların ve tasarım eskizlerinin yer aldığı bir kamera arkası sayfası yayınlanarak yapay zekâ üretimi suçlamaları önlenmeye çalışıldı.
Buna rağmen bazı izleyiciler Dior reklamının yapay zekânın birkaç belirgin özelliğini taşıdığına inandı. Yapay zekâ ile oluşturulan içeriğin en belirgin işaretlerinden biri, bozuk eller ve parmaklardır. Bazı izleyiciler reklamda eksik parmaklar ve tuhaf el geçişleri olduğunu iddia etti.
Variety’ye verdiği bir röportajda Chomet ve yapımcı Aton Soumache, reklamın el çizimi olduğunu ve üretken yapay zekânın asla kullanılmadığını vurguladı. Ancak “otomatik interpolasyon” olarak bilinen bir sürecin, “animasyonun yaratıcı kısmı değil, tekrarlayan ve mekanik kısmı” için “sürecin çok küçük bir parçası” olarak kullanıldığını da kabul ettiler. Otomatik interpolasyon, yapay zekâdan önce de var olan standart bir dijital animasyon aracıdır, ancak günümüzde genellikle yapay zekâ ile birlikte kullanılmaktadır.
Dior vakası, izleyicilerin yapay zekâ kullanımına karşı ne kadar tetikte hale geldiğini gösteriyor. Tıpkı derin sahte görüntülerin (deepfake) internetteki tüm görsellere olan güvenimizi sarsma riski taşıması gibi, açıklanmamış birkaç yapay zekâ üretimi reklam da, markaların yaratıcı ekipler yerine maliyetten kısmaya çalıştığının kanıtlarını arayan izleyiciler arasında tüm reklamlara karşı şüpheciliğe yol açabilir.
Reklamlardaki yapay zekâ neden önemli?
Belirli suçlamalar asılsız çıksa bile, reklamcılıkta açıklanmamış üretken yapay zekâya doğru olan genel kayma, sektör için daha derin etik ve estetik soruları gündeme getiriyor.
Yapay zekâ modelleri genellikle sanatçıların eserlerini tazminatsız bir şekilde eğiterek kullanıyor ve bu durum sanatçıların işlerini kaybetmesine neden olma riski taşıyor. Üstelik yapay zekâ veri merkezlerinin topluluklar ve çevre üzerindeki etkisi de göz ardı edilemez.
Ayrıca büyük markaların detayları doğru bir şekilde ele alma gibi zahmetli bir görevden kaçınması ve tamamen insan yapımı olduğu yanılgısını yaratması da bir ironi. Bu ahlaki kusurlar, yapay zekâ reklamlarından aldığımız estetik deneyimi zayıflatabilir.

Ancak ahlaki boyutları bir kenara bıraksak bile, yapay zekâ kullanımının ortaya çıkması reklamları başka bir açıdan da estetik olarak daha kötü hale getiriyor. Sanat felsefecileri, sahte eserlerin sanat eseri olarak daha kötü olduğunu savunuyor çünkü bunlar başarıyı yanlış yansıtıyor. Genellikle bir eseri yaratırken sanatçının ne yaptığını takdir ederiz. Dolayısıyla bir tablonun gerçek bir Vermeer değil, Van Meegeren tarafından 20. yüzyılda yapılmış bir sahtekarlık olduğunu öğrendiğimizde onu farklı değerlendiririz. (Hatta bir filozof bu ihaneti cinsel sadakatsizliğe benzetiyor – belki de biraz abartılı!)
Geleneksel yapımlara gösterilen övgü, izleyicilerin hâlâ zanaata derinden önem verdiğini kanıtlıyor.
fast-stock/Shutterstock
Benzer şekilde, güzel ve animasyonlu bir Noel reklamının yapay zekâ ile üretildiğini öğrendiğimizde, yaratıcı sürecine duyduğumuz takdiri kaybedebiliriz. Zarif bir şekilde elle animasyonlanmış karakterlerin görünüşü bir dış görünüşten ibarettir; bu görünüş sanatsal hayal gücüyle değil, ham hesaplama gücüyle oluşturulmuştur. Bu bir dolandırıcılık değil, ancak deneyimi zayıflatıyor.
Karmaşık manzaraları oluşturmak için yapay zekâ kullanmak kolay değil ve bu kullanımda beceri de olabilir – bazı filozoflar bunu bahçeciliğe benzetiyor. Ancak bu, elle çizim ve animasyonun gerçek süreci değil. Bunu öyleymiş gibi sunmak, gerekli emek olmadan bir stili taklit ederek başarının yanlış temsilidir.
Bu ikilemlere yanıt olarak bazı markalar, animasyonlu Noel reklamlarının arkasındaki insan süreçlerini detaylandırmaya başladı. Prada’nın kampanyası geleneksel el çizimi animasyonu vurguluyor ve ayrı bir kamera arkası videosuyla sanatçılarını tanıtıyor. Diğerleri de bu yolu izledi. Barbour ve Thatchers Cider, Wallace & Gromit’in yapımcısı Aardman’ı reklamlarını elle animasyonlamak için görevlendirirken, Etsy’nin tatil kampanyası da “insan olmayı kutla” başlığıyla açıkça bu konuya değiniyor. Ayrıca üretken yapay zekâ kullanmayı reddettiklerini açıklayan video oyunu stüdyoları da var.
Bu geleneksel yapımlara gösterilen övgü, izleyicilerin hâlâ zanaata derinden önem verdiğini kanıtlıyor. Sıcaklık ve samimiyet üzerine kurulu bir mevsim, ne sıcaklığı ne de samimiyeti hiç hissetmemiş bir algoritma tarafından üretilemez.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔




1 yorum
Fikrinizi bir kaynak, soru veya yapıcı karşı görüşle geliştirin.