Uydu Görüntüleri, Nepal’deki Heyelanın Öncesinde Uyarı İşaretlerini Gösterdi

Nepal’in At Galchhi bölgesindeki Trishuli Nehri, 26 Ağustos 2026’da sadece yarım saat içinde yaklaşık 30 fit yükseldi. Uluslararası Dağlık Bölgeler Entegrasyon Merkezi (ICIMOD)’ne göre, bu yükseliş nehir sistemi boyunca yerleşim yerlerine çamur ve kaya parçalarını taşıdı.

Sel, Nepal ile Tibet arasındaki sınırda bulunan Langtang Milli Parkı’nda meydana geldi. Bir heyelan sonucu kayalar ve buz kütlesi çöktü. Araştırmacılar daha sonra, bu tepenin haftalar boyunca hızlanma gösterdiğini tespit ettiler.

Nature dergisi, bu değişimin Avrupa Uzay Ajansı’nın Sentinel-1 uydularından elde edilen radar verilerinde görülebildiğini ancak araştırmacıların tepenin ne zaman çökeceğini tahmin etmek için yeterli olmadığını bildirdi.

3 Eylül 2026 itibarıyla, Associated Press’e göre Nepal’de en az 1.252 kişi hayatını kaybetti ve 4.200’den fazla kişi kayıp durumda. Yetkililer olayın nasıl başladığını belirlemeye çalışırken, Global and Planetary Change dergisinde yayınlanan ayrı bir çalışma, Langtang’daki buzulların nesiller boyunca küçülerek, incelerek ve daha küçük parçalara ayrıldığını ortaya koydu.

Radar, Nepal Buzulunun Çöküşünden Önce Hareketi Tespit Etti

Virginia Teknoloji Üniversitesi’nden geofizik uzmanı Manoochehr Shirzaei, Avrupa Uzay Ajansı’nın Sentinel-1 uydularından elde edilen radar gözlemlerini analiz etti. Ölçümler 8 Ocak 2026 ile 18 Ağustos 2026 tarihleri arasında yapıldı.

Normal bir uydu fotoğrafının aksine, radar çok küçük değişiklikleri bile tespit edebiliyor. Her ölçümde radar sinyali yüzeye gönderilir ve geri dönen sinyal kaydedilir. Aynı konumdaki farklı tarihlerdeki ölçümler karşılaştırılarak yüzeyin nasıl hareket ettiği hesaplanır ve hareketin zaman çizelgesi oluşturulur.

Ölçümlere göre, tepenin çöküşünden yaklaşık bir ay önce, aşağı doğru hareket yaklaşık 0,4 inç (10 milimetre) olarak tespit edildi. Bu hızdaki hareket, tepenin çökmek üzere olduğu anlamına gelmez. Shirzaei, art arda yapılan ölçümleri karşılaştırdığında, kayaların ve buzun daha hızlı hareket ettiği görüldü.

Uydu sürekli olarak tepenin durumunu izlemediği için, son ölçüm heyelanın yaklaşık bir hafta öncesinde yapıldı. Shirzaei, Nature dergisine yaptığı açıklamada, hızlanmanın tek başına bir çöküşün ne zaman gerçekleşeceğini gösteremeyeceğini belirtti. Ancak bu veriler, daha yakından incelenmesi gereken tepeleri belirlemeye yardımcı olabilir.

Bir Dakika İçinde Yükselen Nehir, Buz ve Kaya

ABD Jeolojik Araştırma Kurumu’na (USGS) göre, çöküş sırasında açığa çıkan enerji, 5,2 büyüklüğündeki bir depreme eşdeğerdi. Sonuç olarak ortaya çıkan moloz ve sel suları yaklaşık 62 mil boyunca Lende Khola’dan Bhote Koshi ve Trishuli nehirlerine doğru ilerledi.

Kurum, kayaların önce mi yoksa buzulların mı çöktüğü konusunda henüz kesin bir sonuca ulaşmadı.

ICIMOD, birkaç nehir izleme istasyonunun hasar gördüğünü veya sel sularına kapıldığını bildirdi. Araştırmacılar ayrıca, nehrin dar bir bölümünün geçici olarak tıkanıp suyun birikmesine ve ardından aşağı akışa geçmesine neden olup olmadığını da araştırıyorlar.

Parçalanan Buzul Manzarası

Global and Planetary Change çalışması, 1815’ten 2023’e kadar Langtang Havzası’ndaki buzul koşullarını yeniden yapılandırdı. Araştırmacılar, bu süre zarfında bölgede yaklaşık %41,5’lik bir buzul alanı kaybı olduğunu tespit etti.

Ancak sayılan buzul sayısı 58’den 115’e yükseldi. Daha fazla buzulun bulunmasının nedeni, daha büyük buzul parçalarının daha küçük parçalara ayrılmasıydı, bölgede buzlanmanın artması değil.

ICIMOD, bu felakette iklim değişikliğinin ne ölçüde etkili olduğunu belirlemek için henüz çok erken olduğunu vurguladı. Bu çalışmada neredeyse iki yüzyıllık bir geçmişe bakılırken, radar gözlemleri ise bir tepenin çöküşünden önceki ayları kapsamaktadır; araştırmacılar bu iki olayın ilişkili olup olmadığını henüz bilmiyorlar.