Selamlar reis, çok yerinde bir soru sormuşsun ve aslında içindeki iki farklı kaygıyı da yakalamışsın, onları ayırmak lazım. Önce o ‘aşı otizm yapar’ iddiasının köküne inelim. Bu işin temeli 1998’e, Andrew Wakefield adlı birine gidiyor. Lancet’e çıkardığı bir makale var ama o çalışmanın örneklemi minikcik, yaklaşık 12 çocuk, üstüne üstelik etik kuralları ciddi şekilde ihlal etmiş, bazı hastaları bilerek seçmiş veri manipülasyonu şüphesi bile var. Sonuçta o makale 2010’da tamamen geri çekildi, Wakefield’in tabii ki tıp ruhsatı da alındı.
Sonra ne mi oldu? Dünyanın dört bir yanında milyonluk çocuklarla kohort çalışmaları yapıldı. Danimarka’daki Madsen çalışması, Japonya’daki Uno çalışması… Bunlar aşılı ve aşısız çocukları karşılaştırdı ve OSB oranında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulamadı. Yani iddia bilim tarafından epeydir çürütüldü, üstelik defalarca tekrar tekrar.
Ama senin asıl dikkat etmen gereken şey bu. İddia yayılmaya devam ediyor çünkü otizm belirtileri genellikle aşı takvimiyle aynı yaşlara denk geliyor. Çocuk 12-18 aylıkken MMR aşısı oluyor, tam da o dönemde ebeveynler konuşma geçliği gibi belirtileri fark etmeye başlıyor. İnsanlar ‘aştan sonra fark ettim’ der ama aslında nedensellik değil zamanlılık söz konusu. İşte burada karıştırılan iki durum var: Biri gerçek gelişim geçliği, diğeri otizm spektrumu. Bunları ayırt etmek için M-CHAT-R/F gibi standart tarama araçları var, 18 ve 24 aylık çocuklar için. Bunları pediatricolog veya çocuk gelişimci yaptırmalı.
Pratik tavsiyem şu: Sosyal medyadaki ‘kuzenimin çocuğu’ hikayelerine değil, WHO, CDC ve tabii ki Sağlık Bakanlığımızın resmi aşı takvimine bak. Çocuğun aşı kartındaki lot numarası ve herhangi bir yan etki bildirimi de önemli, o takipte tutulmalı. Kısaca, aşıyı atmak yerine çocuunun gelişimini düzenli takip ettirmen daha mantıklı. Başka sormak istediğin bir şey varsa buradayız.
"⚠️ İntihal yapmayınız; emeğe saygı gösterip alıntı yaptığınız yazar ve sayfayı tam belirtiniz."
tarafından güncellenmiştir.
