Madagaskar’ın Dev Yarasanları Küçülüyor: 121 Örneğin Ölçümünden Sonra Bilim İnsanları Avcılığı Suçluyor

Madagascar’da uçan tilki

Beş aya kadar ulaşan kanat açıklığıyla Malgaş uçan tilkileri—dünyanın en büyük meyve yiyen yarasaları arasında—Madagascar göklerini etkiliyor. Ancak yeni araştırmalar, bu devasa, havada uçuran memelilerin bir zamanlar oldukları o devler olmayabileceğini gösteriyor.

Perşembe günü Journal of Mammalogy dergisinde yayımlanan bir çalışmada, bilim insanları Madagascar’ın uçan tilkilerinin (Pteropus rufus) boyutlarının küçüldüğüne dair bulgulara ulaştı. Araştırmacı ekip, modern yarasaların iskelet ölçülerini 150 yıl öncesine tarihlenen çeşitli müze koleksiyonlarındaki örneklerle karşılaştırdı. Sonuç: Modern uçan tilkilerin kafatasları, tarihsel karşılıklarının kafatalarına göre belirgin şekilde küçük—ve insan avcılığı bunun için sorumlu tutulabilir.

Proje, 2021 yılında başladı; o sıralarda Field Museum’un doktora sonrası araştırmacısı ve makalenin birinci yazarı Emily Cornelius Ruhs, bir meslektaşının müzenin koleksiyonundaki uçan tilki iskeletlerinin, saha çalışmalarında karşılaştığı yarasalardan daha büyük göründüğünü söylediğini duydu. Meraklanan Ruhs, Field Museum’un kayıtlarını dijitalleştirerek bu memelilerin boyutlarının nasıl değişmiş olabileceğini analiz etmeyi önerdi.

“Sonra, projenin asıl saha biyoloğu olan Steven Goodman, ‘Bundan daha iyisini yapabilirim’ dedi,” diye anlatıyor Ruhs. Diğer müzeleri de ziyaret etmeyi ve örneklerin boyutlarını şahsen değerlendirmeyi önerdi; bu, dosyalarında bulunan kayıtları incelemekten daha kesin olurdu. Modern ve tarihsel iskeletleri karşılaştırmak, Ruhs’un eklediği gibi, “aslında kafatası ve diş ölçülerinin zaman içinde boyut olarak değişip değişmediğini test ederdi.”

Araştırmacı Emily Cornelius Ruhs, Field Museum koleksiyonlarındaki bir Malgaş uçan tilkinin kafatasını ölçüyor.

Field Museum’un bir saha bilim insanı ve çalışmanın ortak yazarı Goodman, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa’da dokuz müzede muhafaza edilen 121 Malgaş uçan tilki örneğini inceledi. Yarasaların kafatası ve dişlerinin 12 farklı özelliğinin ölçülerini aldı, Ruhs ardından sonuçları analiz etti.

Jake Buehler, Science News‘e yazdığı makalede, yarasaların boyutlarında 1980’lerde belirgin bir değişim gözlemişler: Bu tarihten önce toplananların kafatasları, sonrasında toplananlara göre ortalamaya %6 daha uzunmuş. Ruhs, bunun kanatlı sincapların (flying fox) ticari avcılığının başlamasıyla örtüştiğini söylüyor; çünkü bu yarasalar Madagaskar’da bir beslenme kaynağı.

1980’lerden önce kanatlı sincaplar, küçük ölçekte avlanıp yeniyormuş—bir aileyi ya da yerel bir köyü beslemek için diyor. Ancak ticari avcılığın yükselişi, yarasaların “pazara sürülüp belirli yerlerdeki restoran menülerinde daha kolay bulunur hale gelmesine” yol açmış. “Yemeğin her yere sevkiyatının görüldüğü ABD’deki gibi büyük bir birikim bu değil,” diye açıklayan Ruhs, yine de bunun hayvan popülasyonuna baskı koyduğunu belirtiyor.

İklim değişikliği ya da ormansızlaşma da küçülmeye katkıda olmuş olabilir; ancak Ruhs, zamanlamanın suçu avcılığa yüklediğini söylüyor.

Araştırma, avcılığın yarasaları küçülttüğü ispatlamıyor. Ancak Ruhs, avcıların daha fazla et sunduğu için daha büyük, daha olgun yarasaları hedef aldıkları ihtimalinin güçlü olduğunu söylüyor. Şu ana kadar ekip, bu değişimde genetik bir bileşen olup olmadığı ya da en büyük yarasaların, üreyebilmelerinden ya da müze koleksiyonlarına düşmelerinden önce, ormanlardan erken yaşta avlanıp uzaklaştırılıp kaldırılıp kaldırılmadığı konusunda emin değil.

Biliyor muydunuz? Takma adın ardında

Kanatlı sincaplar,

köpek yüzlерinden

bu lakabı alıyorlar. Meyve yiyen yarasaların parlak gözleri, sivri kulakları ve yün tüyleri var—tıpkı insanın en sadık dostu gibi.

Malagasy kanatlı sincapları şu anda “duyarsız” (vulnerable) bir tür olarak sınıflandırılıyor. 2000’lerin başında Madagaskar’da yaklaşık 300.000 kanatlı sincap olduğu tahmin ediliyordu—araştırmacıların, bu sayının o zamandan beri iki üç’e düştüğü tahmin ettiği bir sayı, Science News aktarıyor. Kanatlı sincaplar genellikle yılda yalnızca tek bir yavru getirirler. Bu yavaş üreme hızı göz önüne alındığında, Ruhs, türün en büyük, en üreme yeteneğine sahip üyelerinin gen havuzundan çıkarılması, gerçek etkiler doğurabileceğini söylüyor.

“Bu olgunlaşmış ve üreyen yarasaları popülasyondan uzaklaştırıyoruz,” diyor Ruhs, “ve bu tabii ki ‘popülasyon sürdürülebilirliği’ dediğimiz şey için, popülasyonun zaman içinde ne kadar iyi korunup dengede kalabildiği açısından, aşağıya doğru sızan etkiler yaratıyor.”

Uçuşan tilkilerin durumu, yarasalardan çok daha ötesine uzanan etkiler taşıyor. Mauritius Üniversitesi’nde, araştırmaya katılmayan ekolog Vincent Florens, bu meyve yarasının, popülasyon boyutuna kıyasla habitatı üzerinde olağanüstü bir etkiye sahip olan bir anahtar tür olduğunu söylüyor. İncir gibi büyük meyvelerle besleniyor ve tohumları çevredeki tüm ortama yayıyor.

“Büyük bir ekolojik role sahip, çünkü tohumların yayılması hem bitkilerin üremesi hem de ormanların yenilenmesi için son derece önemli,” diyor Florens. “Ormanı bir kez elde ettiğinde, içinde yaşayan her şeye sahip olursun. İşte bu basamaklı etki.”

Lüksemburg Üniversitesi’nde mühendis olan Christian Vincenot, Mauritius uçuşan tilkilerinin durumuyla ilgili Florens ile daha önce araştırmalar yaptı; bu yarasaların değişen boyut ve fizyolojilerinin, tohum yayma rollerini yerine getirme yeteneklerini etkileyebileceğini söylüyor.

“Ayrıca ağız morfolojisinde de bir etki varsa, [uçuşan tilkiler] eskiden olduğu kadar büyük meyve ve tohumları işleyemeyebilir hale gelebilir,” diyor Vincenot, yeni araştırmaya katılmayan. “Meyve yarasıları, birçok farklı yerli bitkiden olduğu gibi, aynı zamanda ekotik bitki ve ağaçlardan da geniş bir meyve çeşidi yer. Yani, popülasyon azalırsa, tohum yayılmasında bir etki [ola bilir].”

Bu araştırmanın, avlanma baskılarının Madagaskar uçuşan tilkilerinin popülasyonunu nasıl etkilediğini ortaya koymasıyla, Florens, bu hayvanların korunması ve muhafazasına odaklanmanın hemen sonraki adım olması gerektiğini söylüyor. Ancak, avlanmanın basitçe yasaklanması kadar kolay olmadığını da ekliyor.

“Bizim için restorana gitmek istediğimizde ATM’ye gideriz, parayı çekeriz, sonra restorana gideriz” diyor. “Ancak Madagaskar’daki birçok kişi için ATM ormandır. Açdırlar, oraya çıkarlar, bir şey avlarlar, bir hayvan için nakit elde ederler ve akşam yemeği yiyebilirler.”

Ruhs bu sorunu tanımlıyor: Kanatlı tilkilerin, dediği gibi, “birçok insan için önemli bir beslenme kaynağı” olduğunu ve “tüm avcılığı durdurmamız gerektiğini söylemediğini” vurguluyor. “Ancak bu avcılığın ne kadar düzenlenmesi gerektiği ve bu popülasyonların gelecekte güvende tutulmasından kimin sorumlu olabileceği konusunda düşündüren bir konu olduğunu düşünüyorum.”

• Manga Are Black, White and Read All Over. Treasures of the Globally Popular Japanese Comic Book Medium Are on View in New York
  October 30, 2026
• What Can Space Offer Humanity? In Pursuit of the Answer, Astronauts Have Been Making a Home in Microgravity for Decades
  October 30, 2026
• Where Is England’s Oldest Pub? An Archaeologist Drilled Into 600-Year-Old Timbers to Answer the Contentious Question
  October 30, 2026
• Three in Four Former NFL Players Who Died From 2008 Through 2023 May Have Had CTE, a Brain Disease Caused by Repeated Head Injuries
  October 30, 2026
• For Over Four Years, the Hirshhorn Worked to Revitalize Its Sculpture Garden. Today, It’s Home to a ‘King and Queen,’ a ‘Wish Tree’ and a 55,000-Pound Vertical Swimming Pool Artwork
  October 30, 2026