Materyalizm, felsefe ve metafizikte maddeyi doğanın temel özne/öz olarak kabul eden monist bir görüştür. Bu doğrultuda zihin ve bilinç dahil her şey, insan beyni ve sinir sistemi dahil olmak üzere madde etkileşimlerinden doğar ve fiziksel süreçlere dayanır.
Tanım ve temel varsayım
Materyalizm, felsefe ve metafizikte monist bir doktrindir ve maddeyi doğanın temel öznesi (öz) olarak kabul eder. Bu görüşe göre evrendeki her şey, zihin ve bilinç dahil olmak üzere, madde etkileşimlerinden doğar ve insan beyni ile sinir sistemi dahil fiziksel süreçlere dayanır. Yani bilişsel ve öznel olgular, fiziksel temellere indirgenerek açıklanır.
İlgili kavramlar ve karşıtlar
Materyalizm, monist idealizme karşıt konumdadır; idealizm bilinçi temel özne olarak alır. Doğal yasalar ve güçlerin evrende tek başına işlediğini savunan doğalcılıkla ilişkilidir. Ayrıca fizikselcilikle yakından bağlantılıdır: fizikselcilik, sıradan madde dışındaki fiziksel biçimleri de kapsayarak materyalizmi genişletir ve bazı düşünürler bu iki terimi birbirinin yerine kullanır.
Örnek
Bir kişinin yaşadığı üzüntüyü düşünelim. Materyalist açıklamaya göre bu duygu, beynin nörokimyasal ve sinirsel süreçleriyle ilişkilidir; yani bilinçsel bir deneyim, fiziksel bir temele dayanır ve oradan doğar. Bu yaklaşım, duygu ve düşüncenin soyut ya da maddeüstü bir kaynağa değil, madde temelli süreçlere indirgenmesini öngörür.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Materyalizm ile fizikselcilik aynı mıdır?
Fizikselcilik materyalizmi, sıradan madde dışındaki fiziksel biçimleri de kapsayarak genişletir; bu nedenle bazıları iki terimi yerine kullanarak birbirinin yerine kullanır.
Materyalizm ile idealizm arasındaki temel fark nedir?
Materyalizm maddeyi temel olarak alır, idealizm ise bilinçi temel özne olarak kabul eder; bu iki monist görüş birbirine karşıt konumlardır.