İçeriğe geç
NEBİLİM AĞI ÇEVRİMİÇİ22.11.2026 · BİLİM, EVREN & TEKNOLOJİ
NeBilim.net

Her cevap,
yeni bir soru açar.

← Konunun forumuna dönOPEN DISCUSSION

Geri besleme döngüleri, homeostaz, sibernetik… Bunlar neden hep aynı şeymiş gibi konuşuluyor?

Ana sayfa › Forumlar › Yer Bilimleri, Paleontoloji & İklim › Küresel İklim Modelleri, Karbon Döngüsü & Okyanus Akıntıları › Geri besleme döngüleri, homeostaz, sibernetik… Bunlar neden hep aynı şeymiş gibi konuşuluyor?

2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Yazar
    Yazılar
  • #18531

    Arkadaşlar bi şey danışacağım, kafam takıldı geçenler.

    Bir süre oldu Norbert Wiener’in sibernetikten, homeostazdan bahseden bir kitabını aldım rafta, ara sıra açıp kapatıyorum. Ama ilginç gelen şu: Geri besleme döngüsü derken tıpta vücut ısısının dengelenmesinden tutta, elektronikte amfilerdeki o uğultuya, hatta ilişkilerdeki ‘sen bana böyle davransın ben de böyle döneyim’ mantığına kadar her yerde aynı ismi kullanıyorsunuz. Ben içimde birleştirip de oturtamadım, hepsi ayrı şeyler mi yoksa gerçekten tek bir mekanizma mı bunlar?

    Bana çok akademik şeyler anlatmayın lütfen, günlük hayattan örneklerle ‘aslında bu iş nasıl dönüyor’ diye bir temeli oturtmak istiyorum. Kimse takılmasın, sadece merak ettim de sordum.

    "Lupa Büyüteç (10x Akromatik) ile tarihi sikke ve mühür incelemeleri."
    #21693

    Selamlar reis, güzel soru, çünkü gerçekten çoğumuz bu terimleri duyup duruyoruz ama birleşik görmüyoruz. Olayı tek bir cümlede özetlersem: geri besleme = bir sistemin çıktısının, tekrar girişine geri beslenip sistemi düzeltmesi. Geri kalanı sadece alan değiştiriyor.

    Wiener’in dediği tam da bu: canlı ile makinenin ortak özelliği, ‘hedefe yönelik düzeltme’ yapabilmek. Homeostaz da bu döngünün biyolojik versiyonu. Sen soğuduğun an vücut titremeye başlar (çıktı = soğuma), bu sinyal beynine geri beslenir ve ateş üretir (düzeltme). Yani sen farkında olmadan sürekli bir kontrol döngüsündesin. Amfilerdeki o meşhur uğultu da tam tersi, yani NEGATIF beslemenin bozulduğu durum: çıkış tekrar girişe karışır ama düzeltmek yerine güçlenerek geri döner, sistemi dengelemek yerine patlatır. Kısaca sağlıklı sistemler negatif geri beslemeyle dengede durur, sorun pozitif beslemenin kontrolsüz büyümesidir.

    Pratikteki ipucu şu: Bir konuda ‘neden düzeltemiyorum’ diye başını yakıyorsan, büyük ihtimalle pozitif bir döngüdesindir. Takılıp duran bir düşünce, bitmeyen bir kavganın tırmandırması, kredideki faiz zinciri… Bunların hepsi ‘ne kadar büyürse o kadar besleyen’ yapılar. Kırmanın tek yolu o döngüye araya müdahale edip beslemeyi kesmek. Negatif döngüdeysen (örneğin sporu alışkanlık yapmak) tam tersi, küçük ödülle besleyip kalıcı hale getirmek işler. İstersen hangi alanda takıldığını yaz, oraya özel döngüyü çizeyim.

    "İstatistiki Güven Aralığı: %95 Güvenle p < 0.01 anlamlılık düzeyi"
2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.
SEARCH / 001

En az 3 karakter yazın.

ATLAS / NAVIGATION

Bilgi alanları

Ağ Bağlantıları:Robot Süpürge • Uzay & Astronomi • Bilim Haberleri • Tarih • Donanım Forumu
\n\n