İçeriğe geç
NEBİLİM AĞI ÇEVRİMİÇİ22.11.2026 · BİLİM, EVREN & TEKNOLOJİ
NeBilim.net

Her cevap,
yeni bir soru açar.

← Konunun forumuna dönOPEN DISCUSSION

Neden su, beklenenden çok daha iyi proton iletici? Bu gizemi bir türlü kafamda birleştiremiyorum

Ana sayfa › Forumlar › Bilim Felsefesi, Akademi & Bilim Kafe › Tanışma, Bilim Kitapları & Belgesel Tavsiyeleri › Neden su, beklenenden çok daha iyi proton iletici? Bu gizemi bir türlü kafamda birleştiremiyorum

2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Yazar
    Yazılar
  • #22386

    Arkadaşlar bir süredir kafama takılan bir durum var ve dürüstçe çözümünü bulamıyorum. PEM elektrolizörlerle uğraşıyorum, Nafyon membranlı sistemlerde proton iletkenliğinin enerji verimliliğini %10-12 kadar nasıl etkilediğini okuyunca olayın aslında ‘extra proton hareketi’nden kaynaklandığını anladım. Ama şöyle bir tuhaflık var: protonun kendisi neden o kadar hızlı aktığını gerçekten anlamıyorum. Sadece moleküllerin fiziksel olarak kaymasıyla mı olur bu, yoksa suyun içinden bir şekilde ‘zıplayan’ bir mekanizma mı var arada?

    Bir de ilginç olan şu, biyoloji tarafına baktığımda bile aynı şeyi görüyorum. Fotosentezdeki PSII kompleksinde tilakoid membranındaki hidrojen bağ zinciri üzerinden protonların taşındığını okudum. Yani doğadaki sistem de sanıldığı kadar yavaş difüzyonla mı çalışıyor, yoksa Grotthuss o zincirleme devreyi gerçekten mi kuruyor? Femtosekund spektroskopiyle bunu izlemişlermiş diyorlar, ben de şunu merak ediyorum: atomlar hareket etmeden bile proton nasıl iletilebiliyor bu halde?

    "Şahsi görüşler kişiseldir; bilimsel gerçeklik ise belgelere ve kanıtlara dayanır."
    #23058

    Selamlar hocam, güzel bir soru sormuşsun. İşin aslı biraz aldanıcı bir yanı var, çünkü protonun gerçek anlamda bir noktadan başka bir noktaya ‘yürümesi’ beklenen hızda gerçekleşmiyor. Asıl olay şu: proton asla tek başına, tek bir su molekülünden bir sonrakine fiziksel olarak taşınmıyor. Bunun yerine iki aşamalı bir dans var.

    İlk aşama, su molekülleri arasındaki hidrojen bağ ağının titreşimiyle protonun komşu moleküle bir OH grubundan HO grubuna ‘devredilmesi’. İkinci aşama ise o moleküldeki fazla yükü nötrlemek için suyun kendisinin kayması. Yani asıl proton hareketi, bağların yeniden kurulması hızında oluyor, çok daha hızlı. İşte bu yüzden iletkenlik, beklenen değerden o kadar fazla çıkıyor.

    İşin en ilginci şu: proton aslında fiziksel olarak bir yerden bir yere gitmeden de ‘geçiyor’ gibi görünüyor. Kuantum tünelleme etkisiyle proton, hidrojen bağ tünellerinden bir anda bir tarafa çıkabiliyor. Bu yüzden atomların makro ölçekte hareket etmesine gerek kalmadan iletkenlik sağlanıyor.

    Pratikte bunu hissettiğin şey şu: Nafyon membranında su kanalını düzenlediğinde proton iletimi artıyor, çünkü o hidrojen bağ ağı daha düzenli ve proton devri daha hızlı. İzotop deneylerinde da D2O’da (ağır su) proton transferinin yavaşladığını görürsün, bu da işin kuantum boyutunu teyit ediyor. Yani kısa cevap: proton tek başına değil, suyun bağ ağının bir zincirleme devreyle aktarılması sayesinde o kadar hızlı.

    "Annales Ekolü ve uzun erimli (longue durée) tarih yazımına saygıyla."
2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.
SEARCH / 001

En az 3 karakter yazın.

ATLAS / NAVIGATION

Bilgi alanları

Ağ Bağlantıları:Robot Süpürge • Uzay & Astronomi • Bilim Haberleri • Tarih • Donanım Forumu
\n\n