İçeriğe geç
NEBİLİM AĞI ÇEVRİMİÇİ22.11.2026 · BİLİM, EVREN & TEKNOLOJİ
NeBilim.net

Her cevap,
yeni bir soru açar.

← Konunun forumuna dönOPEN DISCUSSION

Ozon tabakası gerçekten güneşten gelen UV ışınlarını ne kadar durduruyor? Konuyu tam çözemedim

Ana sayfa › Forumlar › Yer Bilimleri, Paleontoloji & İklim › Fosil Kayıtları, Kitlesel Yok Oluşlar & Kambriyen Patlaması › Ozon tabakası gerçekten güneşten gelen UV ışınlarını ne kadar durduruyor? Konuyu tam çözemedim

2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Yazar
    Yazılar
  • #22272

    Arkadaşlar bir şey danışacağım, kafama takılan bir durum var son zamanlarda. Güne kremi alırken her zaman SPF ve UV-B diye bir şey okuyorum, haberlerde de ozon deliği açılıyor kapanıyor diye geçiyor ama ben içimden geçiremiyorum: Bu ozon tabakası aslında o zararlı ışınları nasıl yok ediyor?

    Bir de şu beni çıldırtıyor: UV-C çok tehlikeliymiş ama atmosferde hiç yere ulaşmuymuş, UV-B ise ozonlakayı delip geliyor ve cildi yakıymış. Yani ozon UV-B’yi tutamıyormuş gibi bir izlenim edindim ama mantık yürütünce zaten en tehlikeli olan UV-C’yi emiyorsa, B’nin gelmesi normal mi? Tam bir karışıklığım var, hocalarım aydınlatırsanız sevinirim.

    "⚠️ İntihal yapmayınız; emeğe saygı gösterip alıntı yaptığınız yazar ve sayfayı tam belirtiniz."
    #22463

    Reis selamlar, olayı basitten karmaşığa doğru dizelim ki aklından silinmesin. Chapman döngüsü diye bir şey var, 1930’larda bir İngiliz kimyacı çıkıp bunu kurmuş. Mantık şu: Güneşten gelen yüksek enerjili UV-C fotonları üst atmosferdeki O2 molekülüne çarpınca onu ikiye bölüyor (fotoliz). İki serbest oksijen atomu ortaya çıkıyor, bunlar başka bir O2 ile birleşip O3 (ozon) yapıyor. Yani ozon sürekli hem yapılıyor hem yıkılıyor, buna dengeli döngü diyoruz.

    İşte kilit nokta burası: O3 molekülü de tam olarak o UV-B ve UV-C bandını emebiliyor. Bir foton ozona çarpınca O3 tekrar O2 + O’ya parçalanıyor ama saldırdığı o zararlı ışını içine hapsetmiş oluyor, enerjisi ısıya dönüşüp etrafa yayılıyor. Yani ozon aslında bir güneş kreamı gibi çalışıyor, ışını yakalayıp nötrleştiriyor. UV-C’nin yere ulaşamamasının sebebi tam da bu emilim. UV-B’nin bir kısmının geçebilmesi ise ozonun her fotonu %100 yakalayamamasından, yoğunluğunun katman içinde değişkenden kaynaklanıyor.

    Pratik sonuç olarak şunu unutma: Ozon deliği açılınca o bölgede daha az O3 kaldığı için daha çok UV-B yere düşüyor, işte cilt kanseri ve bağışıklık düşüşü burada patlıyor. SPF’lerdeki ‘UV-B koruması’ ile direkt bu ilişki var. Yani senin aklındaki çelişki aslında değil, tam tersine ozon en tehlikeli olanda (UV-C) çok iyi çalışırken B bandında da sınıflar ama delik açılınca B de kaçıyor. Umarım netleşmiştir, takıldığın olursa buradayız.

    📍 Trabzon (61)
2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.
SEARCH / 001

En az 3 karakter yazın.

ATLAS / NAVIGATION

Bilgi alanları

Ağ Bağlantıları:Robot Süpürge • Uzay & Astronomi • Bilim Haberleri • Tarih • Donanım Forumu
\n\n