Rüzgar santralleri kuşları köyünüze salıyor ama ‘kanser yapıyor’ söylentisi de doğru mu?
Ana sayfa › Forumlar › Bilim Felsefesi, Akademi & Bilim Kafe › Tanışma, Bilim Kitapları & Belgesel Tavsiyeleri › Rüzgar santralleri kuşları köyünüze salıyor ama ‘kanser yapıyor’ söylentisi de doğru mu?
- Bu konu 1 yanıt içerir, 2 izleyen vardır ve en son 1 hafta önce
Rasim Eren tarafından güncellenmiştir.
-
YazarYazılar
-
Kasım 13, 2026: 7:56 am #21991
Arkadaşlar merhaba, geçen hafta yakınımıza bir rüzgar santrali kurulması planlandığını öğrendim ve köyde/çalışma arkadaşlarımda iki türlü konuşma dolaşıyordu. Biri ‘bu makineler kuşları uçarken kökünden kesiyor, binlerce kuş ölüyor’ diyor, diğeri ise ‘insanlara zarar veriyor, infrasound diye bir şey yayıp kanser yaptırıyor’ diye korkutuyordu. Ben de biraz araştırma yoluna geldim ama bulduğum bilgiler birbirine ters, bazıları bilimsel bazıları ise sokak efsanesi gibi duruyor.
Asıl merak ettiğim şu: Rüzgar türbinlerinin kuşlere verdiği zarar gerçekten bu kadar mı büyük? Ve ‘kanserer yapıyor’ iddiasının arkasında bir gerçek var mı, yoksa bu da uydurma mı? Resmi kurumlar, standartlar ne diyor buna? Konuyu iyi bilen var mı, biraz açar mı acaba?
"Harita & Konumlandırma: QGIS ile Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) Katmanlama"Kasım 15, 2026: 12:24 pm #22291
Rasim ErenÜyeReis selamlar, bu konuyu doğru anlamak için iki ayrı meseleyi birbirinden ayırmak lazım, çünkü ikisinin bilim temeli de tamamen farklı. Önce kanser/iddia kısmına değineyim çünkü orası en çok yalanlanan yer.
Kanser kısmı: Türbinlerden çıkan ses aslında insan kulağının duyabileceğinin çok altında. Düşük frekanslı infrasound (<20 Hz) konusuna gelince, ölçümler türbin çıkışındaki basınç seviyesinin 60 dB(G) civarında kaldığını gösteriyor, ki bu hem duyulma eşiğinin altınday hem de sıradan bir buzdolabı veya rüzgar sesinden farksız. DNA'ya zarar verecek enerji seviyesinde değil. WHO'nun gürlültü yönergeleri de aslında bu frekans aralığında sağlık üzerinde ölçülebilir bir etkiden söz etmiyor. Yani 'kanser yaptılar' iddiasının arkasında güvenilir bir biyomekanizma yok, bu daha çok sokak efsanesi kategorisinde. Bazı people 'infrasound hastalığı' diyorum ama bilimsel literatürde kanıtlanmış bir bağlantı şu an için yok.
Kuş kısmı: Bu ise tamamen gerçek ve ciddi bir mesele, ama bahsettiğin makine gibi değil. Kuşların ölmesi mekanik bir çarpışma sonucu oluyor; rotor uçlarının lineer hızı tipik olarak 60-80 m/s, kuşlar da bu dönüş düzlemine girdiklerinde kaçaramayıp çarpıyorlar. Bu yüzden büyük kanatlılar (kartallar, baykuşlar gibi) risk altında. Buna rağmen konuyu çözmek için standartlar var: Türkiye'de YEKDEM kapsamında kurulacak tesislerin çevresel etk değerlendirmesi (ÇED) raporu zorunlu, AB'de ise Kuş Koruma Direktifi ve ÇED Yönergesi çerçevesinde kuş geçiş analizleri isteniyor. Kanıtlanması gereken en önemli şey, tesisin kritik kuş koridorlarının üzerine gelmemesi.
Pratikte çözüm şu şekilde işliyor: (1) Kurulum öncesi CED raporu içinde kuş gözlem verileri ve infrasound ölçüm planının olması gerekir. (2) Operasyon sırasında IEC 61400-11 standardına göre 10 m ve 150 m mesafelerde infrasound ve dB(A) ölçümleri alınır, sonuçlar WHO limitleriyle kıyaslanır. (3) Kuş hareketini izlemek için kameralar ve radar kullanılarak rotor hızı kuş geçişlerinde otomatik düşürme gibi önlemler alınabiliyor. Yani teknik olarak hem kuş hem de gürültü tarafı ölçülebilir ve yönetilebilir bir konu. Korkulacak biyolojik bir tehlike yok ama ekolojik etkisi gerçek, o yüzden standartlar da tam da bunu denetlemek için var.
"Teorik Fizik: Kuantum Alan Teorisi ve Termodinamik Notları | Balıkesir (10)" -
YazarYazılar
- Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.
