[Damla Bilgin]

Yıldırımın “ayın yere iki kez düşmemesi” aslında yaygın bir efsane; tam tersine en yüksek ve iletken yapılara defalarça çarpar. Empire State Binası yılda ortalama 20-25 kez, Frankfurt Kulesi ise 100’den fazla kez çarptığı için biliner. Paratonerin (Faraday’ın 1814’teki icadı) mantığı bu çarpmayı engellemek değil, yönetmek: sivri uçlu ince metal bir ileticiyle yapının en yüksek noktasını hedefleyip, oluşan deşarjı düşük dirençli bir yol üzerinden toprağa akıtarak hasarlı yolu yapının kendisinden uzaklaştırmaktır. Yani paratoner bir “koruma alanı” (Faraday kafesi mantığıyla) oluşturur; çarpma sayısı artsa bile enerjinin binayı değil, tasarımı yapıyı terk etmesini sağlar.

Bu yüzden “iki kez düşmez” deyimi, tarihsel olarak paratonersiz yapılarda çarpan yerin yakılan/yıkılan ve artık tekrar hedeflenmemesi izleniminden doğmuş olsa da, bilimsel gerçek tam tersidir — hatta korumasız bir yapı paratonerli olmaya?

[Yazar]

Yazılar