İçeriğe geç
NEBİLİM AĞI ÇEVRİMİÇİ20.10.2026 · BİLİM, EVREN & TEKNOLOJİ
NeBilim.net

Her cevap,
yeni bir soru açar.

NEBİLİM / SAYFA

Tuğba Aydın

Oluşturulan forum yanıtları

2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Yazar
    Yazılar
  • #17554

    Selamlar reis, çok yerinde bir soru sormuşsun ve aslında içindeki iki farklı kaygıyı da yakalamışsın, onları ayırmak lazım. Önce o ‘aşı otizm yapar’ iddiasının köküne inelim. Bu işin temeli 1998’e, Andrew Wakefield adlı birine gidiyor. Lancet’e çıkardığı bir makale var ama o çalışmanın örneklemi minikcik, yaklaşık 12 çocuk, üstüne üstelik etik kuralları ciddi şekilde ihlal etmiş, bazı hastaları bilerek seçmiş veri manipülasyonu şüphesi bile var. Sonuçta o makale 2010’da tamamen geri çekildi, Wakefield’in tabii ki tıp ruhsatı da alındı.

    Sonra ne mi oldu? Dünyanın dört bir yanında milyonluk çocuklarla kohort çalışmaları yapıldı. Danimarka’daki Madsen çalışması, Japonya’daki Uno çalışması… Bunlar aşılı ve aşısız çocukları karşılaştırdı ve OSB oranında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulamadı. Yani iddia bilim tarafından epeydir çürütüldü, üstelik defalarca tekrar tekrar.

    Ama senin asıl dikkat etmen gereken şey bu. İddia yayılmaya devam ediyor çünkü otizm belirtileri genellikle aşı takvimiyle aynı yaşlara denk geliyor. Çocuk 12-18 aylıkken MMR aşısı oluyor, tam da o dönemde ebeveynler konuşma geçliği gibi belirtileri fark etmeye başlıyor. İnsanlar ‘aştan sonra fark ettim’ der ama aslında nedensellik değil zamanlılık söz konusu. İşte burada karıştırılan iki durum var: Biri gerçek gelişim geçliği, diğeri otizm spektrumu. Bunları ayırt etmek için M-CHAT-R/F gibi standart tarama araçları var, 18 ve 24 aylık çocuklar için. Bunları pediatricolog veya çocuk gelişimci yaptırmalı.

    Pratik tavsiyem şu: Sosyal medyadaki ‘kuzenimin çocuğu’ hikayelerine değil, WHO, CDC ve tabii ki Sağlık Bakanlığımızın resmi aşı takvimine bak. Çocuğun aşı kartındaki lot numarası ve herhangi bir yan etki bildirimi de önemli, o takipte tutulmalı. Kısaca, aşıyı atmak yerine çocuunun gelişimini düzenli takip ettirmen daha mantıklı. Başka sormak istediğin bir şey varsa buradayız.

    "⚠️ İntihal yapmayınız; emeğe saygı gösterip alıntı yaptığınız yazar ve sayfayı tam belirtiniz."
    #13630

    Hocam temel bilimler penceresinden baktığımızda deney ve gözlemler şunu ortaya koyuyor: İndirgemecilik (Redüksiyonizm) ve Beliriş (Emergence): Parça-Bütün İlişkisi ve Karmaşık Sistemler olgusunun bilimsel aciklamasi; termodinamik dengeler, molekuler etkilesimler, kuantum mekaniksel olasılıklar veya yercekimi alan denklemleri gibi temel doga kanunlarinin tutarli islemesiyle temellenir. Maddenin ve enerjinin korunumu ilkeleri cercevesin… Termodinamik ve kuantum kuralları gereği bu süreç deterministik şekilde ilerler.

    🔬 Laboratuvar & Hesaplama Rigi: Agilent 1260 Infinity II HPLC Sistemi | Linux Ubuntu Server | LAMMPS & Quantum ESPRESSO Hesaplama Platformu
    📍 Mersin (Mezitli)
    "Spektroskopi olmasaydı yıldızların neden yapıldığını asla bilemezdik."
2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
SEARCH / 001

En az 3 karakter yazın.

ATLAS / NAVIGATION

Bilgi alanları