Οι συναισθήματα του εγκεφάλου λειτουργούν διαφορετικά από ό,τι φανταζόμασταν

2 λεπτά ανάγνωση

Το εγκέφαλο δεν επεξεργάζεται τα συναισθήματα με τον τρόπο που είχαμε φανταστεί

Οι ίδιες οι συναισθήσεις μπορεί να είναι πιο σημαντικές από τους αισθητήριες που χρησιμοποιούμε για να τις αντιλαμβανόμαστε

Κατιά Κόβαρζ μέσω του Shutterstock

Κατιά Κόβαρζ μέσω του Shutterstock

Για δεκαετίες, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα αισθητικά δεδομένα που προέρχονται από το πρόσωπο και τη φωνή των άλλων ανθρώπων, προκειμένου να αναγνώρίζει τις συναισθήματά τους, σε ξεχωριστούς τομείς. Ωστόσο, νέες έρευνες δείχνουν το αντίθετο: η θέαση ενός συναισθηματικού προσώπου ενεργοποιεί τους κέντρα επεξεργασίας της φωνής του εγκέφαλου, ενώ το αντίθετο ισχύει επίσης.

Στην καθημερινή ζωή «απλώς βλέπουμε ένα λυπημένο πρόσωπο», εξηγεί η Stefania Mattioni, η κύρια συγγραφέας της μελέτης και μεταδιδακτορική ερευνήτρια στον τομέα της στο Πανεπιστήμιο της Γάνδης στο Βέλγιο. «Κανονικά ακούμε επίσης και τη φωνή του κλαίου προσώπου. Επομένως, ο εγκέφαλος είναι στην πραγματικότητα δομημένος έτσι ώστε να αλληλεπιδρά με αυτό τον τύπο των πολυαισθητήριων ερεθισμάτων.»

Στην έρευνα, η ομάδα του Mattioni έπαιξε κλιπ των ηθοποιών που απεικόνιζαν διάφορα συναισθήματα, όπως η ευτυχία, η αποστροφή και ο φόβος, σε 24 συμμετέχοντες που συνδέθηκαν με συσκευή απεικόνισης μαγνητικής συντονιστικής τομογραφίας (MRI). Ορισμένα από τα κλιπ περιείχαν ταυτόχρονα το πρόσωπο και τη φωνή των ηθοποιών, ενώ άλλα περιείχαν μόνο βίντεο ή μόνο φωνή.

Τα κλιπ που περιείχαν μόνο ήχο ενεργοποίησαν τις εγκέφαλες περιοχές οι οποίες είναι γνωστό ότι επεξεργάζονται πρόσωπα, ενώ τα κλιπ που περιείχαν μόνο βίντεο ενεργοποίησαν τις εγκέφαλες περιοχές οι οποίες επεξεργάζονται ήχους. Σύμφωνα με τον Mattioni, κάθε συναίσθημα, ανεξάρτητα από το αν παρουσιάζεται οπτικά ή ακουστικά, ενεργοποιεί με παρόμοιο τρόπο τις εγκέφαλες περιοχές που επεξεργάζονται πρόσωπα και ήχους. Αυτή η ικανότητα μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να κατανοήσει καταστάσεις στις οποίες δεν βλέπετε έναν άνθρωπο αλλά ακούτε τον ήχο του—για παράδειγμα, όταν μιλάτε στο τηλέφωνο—ή το αντίστροφο.

«Φαίνεται ότι αυτές οι περιοχές διευθύνονται περισσότερο από τα συναισθήματα παρά από την αισθητική ιδιότητα», λέει ο Mattioni.

Η ομάδα του Mattioni ανακάλυψε ότι όταν οι άνθρωποι βλέπουν και ταυτόχρονα ακούνε κάποιον άλλο να μιλάει, ο εγκέφατός τους αντιδρά με διαφορετικό τρόπο. «Ο εγκέφαος κάνει περισσότερα από το απλά να προσθέτει δύο εισόδους μεταξύ τους», εξηγεί η Stefania Benetti, βοηθός καθηγήτρια ψυχολογίας και γνωστικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Trento στην Ιταλία, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Η αναγνώριση των συναισθημάτων φαίνεται να συνδέεται με ένα πολυαισθητικό δίκτυο το οποίο ενσωματώνει αυτό που βλέπουμε και αυτό που ακούμε.»

«Εξελικτικά και συμπεριφορικά, η συνδυαστική λειτουργία της όρασης και της ακοής προσφέρει ένα μεγάλο πλεονέκτημα», λέει η Benetti. «Μειώνει την αβεβαιότητα και μας επιτρέπει να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα, ιδιαίτερα σε θορυβώδη ή περίπλοκα περιβάλλοντα, ταχύτερα και πιο ακριβώς.»

Αυτά τα ευρήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη παρεμβάσεων για ανθρώπους οι οποίοι μελλοντικά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διαχείριση των κοινωνικών σημάτων. Ταυτόχρονα, υποστηρίζουν προηγούμενες έρευνες σχετικά με την εγκεφαλική πλαστικότητα, δείχνοντας ότι στις περιπτώσεις αδιαθεσιών που εμφανίζονται από πρώιμη ηλικία, οι περιοχές επιλογής ήχου προσαρμόζονται στην επεξεργασία των εκφράσεων του προσώπου. Σύμφωνα με την Benetti, στις περιπτώσεις τύφλωσης, οι περιοχές επιλογής προσώπου προσαρμόζονται στην επεξεργασία των φωνητικών εκφράσεων. Η Benetti εξηγεί ότι αυτές οι περιοχές μπορούν να προσαρμόζονται σε τέτοιες μορφές επειδή ο βασικός τους σκοπός δεν είναι η επεξεργασία ενός μόνο αισθητήρια, αλλά η επεξεργασία των συναισθημάτων.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Journal of Neuroscience.

Υπεύθυνος Συντάκτης, Scientific American